Rodzinne Ogrody Działkowe: dziś i jutro

Podczas wspólnego posiedzenia Komisji Budżetu i Oświaty oraz Komisji Rolnictwa, Ochrony Środowiska i Spraw Socjalnych Rady Miasta i Gminy Buk, które odbyło się 18 marca br., radni zajęli się Rodzinnymi Ogrodami Działkowymi – problemami i potrzebami lokalnych działkowców. Ponadto przedstawiono projekty uchwał oraz sprawy bieżące.

Po raz pierwszy w historii komisji Rady MiG Buk tak kompleksowo została omówiona tematyka Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Informacja przekazana przez Urząd MiG Buk zawierała zestawienie wykorzystania środków z gminnych dotacji, problemy i potrzeby ROD, kierunki wsparcia w następnych latach oraz rolę rodzinnych ogrodów działkowych w edukacji ekologicznej.

W posiedzeniu komisji, którą poprowadził przewodniczący Komisji Budżetu i Oświaty Mirosław Adamczak, wzięli udział zaproszeni prezesi Rodzinnych Ogrodów Działkowych działających w Buku: Karolina Przybyła – ROD im. Kosynierów Bukowskich, Rafał Kowalski – ROD „Przy Torach” i Wojciech Majda – ROD im. 700-lecia Buku.

Gminne dotacje dla ROD

Od 2019 roku gmina ze środków budżetu Miasta i Gminy Buk przyznaje dotacje celowe na zadania służące tworzeniu warunków dla rozwoju rodzinnych ogrodów działkowych. Wcześniej, nie było takiej możliwości, aby ROD starały się o środki finansowe z budżetu gminy, więc swoje działania finansować musiały we własnym zakresie. W 2019 roku zmieniły się regulacje prawne, dzięki którym mogą korzystać z gminnych dofinansowań.

Początkowo dotacje z budżetu MiG Buk przyznawane były w wysokości do 8000 zł, od 2023 roku – do 10.000 zł, a w 2026 roku środki ponownie zostały zwiększone i obecnie ROD mogą ubiegać się o wsparcie finansowe w wysokości do 13.000 zł. – Dzięki Państwu Radnym zarówno poprzedniej, jak i obecnej kadencji, rodzinne ogrody działkowe, korzystając z gminnych dotacji, mogą realizować swoje zadania. Te środki finansowe, które sukcesywnie wzrastają, nie są wystarczające, ale odpowiednio wykorzystywane stanowią na przykład wkład własny, aby starać się o większe dofinansowania udzielane przez samorząd województwa.  Cieszy nas, że ROD podejmują się różnych zadań inwestycyjnych, bo do 2019 roku tego typu działania nie były prowadzone. Jednym z zadań, które gmina zrealizowała, było zapewnienie kompleksowego oświetlenia ROD, co znacznie poprawiło bezpieczeństwo działkowiczów. Ponadto, w miarę możliwości, staramy się pomagać mieszkańcom przy realizacji innych zadań, takich jak na przykład utwardzanie dróg dojazdowych do ogrodów – mówił burmistrz MiG Buk Paweł Adam.

Dotacje udzielone przez MiG Buk w latach 2020-2025 zostały przeznaczone między innymi na:

• ROD im. 700-lecia Buku – położenie kostki brukowej pod namiotem obok świetlicy oraz pod pojemnikami na odpady, rozbudowa sieci oświetlenia alejek głównych oraz monitoringu, montaż bramy wjazdowej od strony ul. Niegolewskich, modernizacja szaf energetycznych. Kwota środków z budżetu MiG Buk: 54.000 zł;
• ROD „Przy Torach” – oświetlenie alejki głównej za pomocą lamp solarnych, wykonanie przyłącza energetycznego do budynku biura Zarządu, zakup płyt drogowych na utwardzenie głównej alejki wjazdowej, modernizacja wjazdu. Kwota środków z budżetu MiG Buk: 53.999 zł;
• ROD im. Kosynierów Bukowskich – montaż (budowa ogrodzenia) płotu betonowego o wysokości 2 metrów, zakup płytek gresowych, założenie płytek w świetlicy, prace ogólnobudowlane – założenie płytek ceramicznych na tarasie, remont świetlicy. Kwota środków z budżetu MiG Buk: 54.000 zł.

W trakcie komisji prezesi ROD podziękowali za gminne dotacje, które pomagają w realizacji potrzebnych inwestycji, bo bez środków zewnętrznych – zarówno tych od gminy, jak i samorządu wojewódzkiego, niewiele udałoby się zrobić.

Problemy i potrzeby lokalnych działkowców

Przedstawione zostały też problemy i potrzeby rodzinnych ogrodów działkowych.

Wśród problemów ROD im. 700-lecia wymienia się zły stan techniczny ogrodzenia, brak utwardzenia alejek oraz drogi dojazdowej do ogrodów w ciągu ulicy Strzeleckiej, zły stan techniczny sieci wodociągowej. Potrzeby: wymiana ogrodzenia na nowe, utwardzenie alejek, wymiana sieci wodociągowej, dostawienie minimum 5 latarni, podłączenie ogrodowych monitoringów do sieci miejskiego monitoringu.

ROD „Przy Torach” – problemy: zły stan techniczny wagonu chłodni przerobionego na pomieszczenie gospodarcze oraz konieczność jego usunięcia, zły stan techniczny toalety (ma około 50 lat i nie spełnia żadnych norm), nieodpowiedni stan techniczny małej architektury. Potrzeby: uruchomienie monitoringu ROD (zakup dwóch kamer), obsadzenie placu nową roślinnością miododajną, zakup elementów małej architektury (ławek) i tablic edukacyjnych.

Problemy ROD im. Kosynierów Bukowskich: zalewanie działek z terenu osiedla Wiśniowy Sad, brak utwardzenia alejek. Potrzeby: wykopanie rowu odwadniającego, który ma zapobiec zalewaniu działek wodą regularnie odprowadzaną z terenu Wiśniowego Sadu na ogródki działkowe oraz utwardzenie alejek tłuczniem.

W trakcie komisji prezesi ROD mówili też o innych trudnościach, z którymi się borykają – że działkowcy nie uiszczają stosownych opłat lub nie robią tego w odpowiednim terminie. Działania w celu odzyskania należności prowadzone przez Polski Związek Działkowców okazują się czasochłonne i nie zawsze kończą się sukcesem. Że coraz częściej na terenie ROD budowane są całoroczne domy mieszkalne, a z tym związane jest użytkowanie prądu lub wody niestety również w okresie zimowym. Trzeba pamiętać, że zgodnie z przepisami działka to teren rekreacyjny, a nie mieszkalny – stałe zamieszkiwanie (meldunek) jest niezgodne z prawem i regulaminem ROD, co może skutkować odebraniem działki. Radni wnioskowali, że obsługa ROD przez służby miejskie powinna się odbywać jedynie w okresie funkcjonowania działek, czyli od wiosny do jesieni. Stąd też jedno z ustaleń komisji dotyczy zaprzestania oświetlenia ulicznego tych terenów w okresie zimowym. Mówiono też, że działki nabywają często mieszkańcy spoza terenu naszej gminy, którzy traktują je jako miejsca urlopowego wypoczynku, a nie taka jest idea rodzinnych ogrodów działkowych. W związku z tym, że jest coraz więcej zapytań dotyczących możliwości zakupu działek, pojawiło się zapytanie, czy byłaby możliwość, aby powstał kolejny – czwarty ROD w gminie Buk, co wymagałoby przeznaczenia przez gminę odpowiednich gruntów z własnego zasobu.

Radni dopytywali też między innymi o opłaty, które ponoszą działkowcy – czy w tym roku planowana jest ich podwyżka; czy Polski Związek Działkowców dofinansowuje inwestycje i w jakimś zakresie wspiera ogrody działkowe; z jaki źródeł można pozyskiwać środki na funkcjonowanie ROD. Pytano też o programy ekologiczne prowadzone dla dzieci i młodzieży oraz tablice edukacyjne, które mają zostać umieszczone na terenie ROD. Chciano też wiedzieć, w jakim zakresie działkowcy angażują się w działania na rzecz społeczności ROD – czy można na nich liczyć przy prowadzonych inwestycjach, w sytuacjach awaryjnych lub przy organizowaniu wydarzeń. Pojawiło się też zapytanie, czy działkowcy rozpatrywali możliwość wyjścia z PZD i założenie własnej struktury administracyjnej.

Rola ROD w edukacji ekologicznej

W trakcie komisji podkreślano, że rodzinne ogrody działkowe stanowią ważny element lokalnego systemu edukacji ekologicznej, wspierając budowanie proekologicznych nawyków oraz wzmacniając więź mieszkańców z przyrodą. Dzięki bezpośrednim kontaktom z naturą sprzyjają one upowszechnianiu wiedzy na temat ochrony środowiska, zrównoważonego gospodarowania zasobami naturalnymi oraz znaczeniu bioróżnorodności. Na terenie ROD możliwe jest praktyczne promowanie ekologicznych metod uprawy roślin, w tym ograniczenia stosowania środków chemicznych, wykorzystywania naturalnych nawozów czy prowadzenia kompleksowych odpadów organicznych.

Rodzinne ogrody działkowe pełnią też funkcję lokalnych miejsc integracji i edukacji międzypokoleniowej, gdzie organizowane są spotkania, warsztaty czy wydarzenia o charakterze edukacyjnym, które przyczyniają się do zwiększenia świadomości ekologicznej mieszkańców oraz promowania odpowiedzialnych postaw wobec środowiska naturalnego.

Prezesi ROD mówili o planach rodzinnych ogrodów działkowych związanych nie tylko z infrastrukturą, między innymi z organizacją wydarzeń w najbliższych miesiącach – związanych na przykład z Dniem Działkowca, projektem utworzenia własnej pasieki, zbudowaniem domku dla pszczół.

Radni zgodnie stwierdzili, że przez ostatnie lata lokalni działkowcy konsekwentnie prowadzą działania, dzięki którym rodzinne ogrody działkowe zmieniają swoje oblicze: zarówno pod kątem infrastruktury ogrodowej, jak i wydarzeń odbywających się na ich terenie.

Omówienie projektów uchwał

Kolejnym punktem komisji było omówienie projektów uchwał.

Urbanista Łukasz Ślisiński przedstawił projekt uchwały w zakresie miejscowego planu

zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w Dobieżynie i Wielkiej Wsi w rejonie linii kolejowej E20 oraz dróg powiatowych nr 2458P i 2497P – etap A.

Projekty uchwały w zakresie pomocy społecznej omówiła sekretarz MiG Buk Aleksandra Wawrzyniak. Pierwszy z nich dotyczył programu „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego – edycja 2026; który realizowany jest dzięki pozyskanym środkom w kwocie 192.372 zł z Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej. Drugi projekt związany z programem „Opieka wytchnieniowa” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego – edycja 2026 – prowadzony jest dzięki dofinansowaniu w kwocie 50.439 zł z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Kolejny projekt dotyczył udzielenia pomocy finansowej w formie dotacji celowej Powiatowi Poznańskiemu na zadanie „Poprawa bezpieczeństwa na skrzyżowaniach kolejowo-drogowych w tym ich przebudowa na skrzyżowania dwupoziomowe. Budowa dwupoziomowego skrzyżowania na przejeździe kolejowym w ciągu drogi powiatowej nr 2497P Buk – Szewce – gr. Powiatu, gmina Buk”.

Następny projekt uchwały był związany ze zmianą Uchwały Nr IX/72/2025 Rady Miasta i Gminy Buk z dnia 29 stycznia 2025 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Miasta i Gminy Buk na lata 2025-2029. Zmiana dotyczyła aktualizacji liczby lokali mieszkalnych Mieszkaniowego Zasobu Gminy planowanych do sprzedaży w roku 2026.

Projekt uchwały w zakresie zmiany uchwały budżetowej Miasta i Gminy Buk na 2026 rok przedstawiła skarbnik MiG Buk Marzena Kalotka. Zaproponowane zmiany dotyczyły między innymi realizowanych inwestycji w ramach zadań: „Eko-adaptacja i Eko-edukacja w Mieście i Gminie Buk”, „Poprawa dostępu do dobrej jakości edukacji szkolnej w Mieście i Gminie Buk” – dobudowa zewnętrznego szybu windowego wraz z dostawą i montażem windy osobowej przy budynku szkoły w Dobieżynie czy programu „Kulisy Kultury” – remont piwnicy i utworzenie całorocznej przestrzeni dla młodzieży w obiekcie MGOK.

Wszystkie projekty zostały pozytywnie zaopiniowane przez radnych i skierowane na najbliższą sesję.

W punkcie komisji „Sprawy bieżące” radni zgłaszali sprawy mieszkańców, które dotyczyły oświetlenia ulicznego, garaży pod wynajem i stanu chodników. Na tym komisja zakończyła posiedzenie.